Λουτρά Υπάτης,στο «σφυρί» οι πηγές που λουζόταν και η Αφροδίτη

Χωρίς σχόλια Share:

Λουτρά Υπάτης,για το αύριο, που όμως είναι συνδεδεμένο με τις «μνημονιακές δεσμεύσεις», το ΤΑΙΠΕΔ και την αναζήτηση επενδυτών που θα «αξιοποιήσουν» τα Λουτρά Υπάτης, προσελκύοντας επισκέπτες τόσο από το εσωτερικό όσο κυρίως από… την Εσπερία.

Από τη θεά Αφροδίτη, τις μάγισσες Φαρμακίδες, τον Οθωνα και τους πρώτους επενδυτές τον 19ο αιώνα, την ΕΤΑΔ και πλέον το ΤΑΙΠΕΔ, η ιαματική πηγή και τα Λουτρά Υπάτης στη Φθιώτιδα έχουν τη δική τους αναφορά στην παλαιότερη και σύγχρονη ιστορία του τόπου, με το μέλλον να επιφυλάσσει νέες περιπέτειες.
Μια ιστορική διαδρομή χιλιετιών, που χαρακτηρίζεται από περιόδους ακμής και παρακμής, έχοντας κατασκευάσει τους δικούς της μύθους και δοξασίες, αφήνοντας αποτύπωμα στο πέρασμα των αιώνων, αλλά και μια παρακαταθήκη που κεντρίζει το ενδιαφέρον για το μέλλον.
Για το αύριο, που όμως είναι συνδεδεμένο με τις «μνημονιακές δεσμεύσεις», το ΤΑΙΠΕΔ και την αναζήτηση επενδυτών που θα «αξιοποιήσουν» τα Λουτρά Υπάτης, προσελκύοντας επισκέπτες τόσο από το εσωτερικό όσο κυρίως από… την Εσπερία.
Από τους περίπου 22 εκατομμύρια Ευρωπαίους, που υπολογίζεται ότι αποτελούν την αγορά του ιαματικού και θερμαλιστικού τουρισμού, προσδοκάται άλλωστε ότι θα προκύψει η πελατεία για τον νέο επενδυτή. Οχι μόνο από ηλικιωμένους που επιθυμούν να κουράρουν τα ταλαιπωρημένα τους κορμιά, αλλά και από νεότερες ηλικίες που αναζητούν τα μυστικά της ομορφιάς και της ευζωίας.

Μυστικά που λίγοι μπορούν να ξέρουν καλύτερα από τη θεά Αφροδίτη και τις νεράιδες της ελληνικής μυθολογίας.
Σήμερα πάντως, η ιαματική πηγή των Λουτρών Υπάτης λειτουργεί κανονικά από την ΕΤΑΔ και πλέον περιμένει τις εξελίξεις σχετικά με την προκήρυξη του διαγωνισμού από το ΤΑΙΠΕΔ για την είσοδο επενδυτή, με τον σχετικό διαγωνισμό να περιλαμβάνει εκτός απροόπτου και τις κοντινές ιαματικές πηγές των Θερμοπυλών και των Καμένων Βούρλων.

Από την Αφροδίτη στις Φαρμακίδες
Οι ιαματικές πηγές της κεντρικής Φθιώτιδας αλλά και της Αιδηψού στην απέναντι πλευρά του Μαλιακού στην Εύβοια προήλθαν από τον σεισμό του 427 π.Χ., αν και στην περίπτωση της ιαματικής πηγής της Υπάτης δεν αναφέρεται ονομαστικά ούτε ο Στράβωνας ούτε ο Δημήτριος ο Καλλατιανός, που από τον 3ο αι. π.Χ. έγραψαν για τη συγκεκριμένη σεισμική δόνηση.
Η μυθολογία πάντως θέλει τις ιαματικές πηγές των Καμένων Βούρλων, των Θερμοπυλών, των Λουτρών Υπάτης και της Αιδηψού να τις δημιούργησε ο Ηφαιστος ύστερα από εντολή της Αθηνάς, προκειμένου να λούζεται ο Ηρακλής και να αποκτά τη δύναμ’η του.
Τα Λουτρά Υπάτης ήταν αφιερωμένα στη θεά Αφροδίτη, η οποία σύμφωνα με τη μυθολογία συνήθιζε να λούζεται στα νερά της πηγής, ενώ το όνομά της έχει βρεθεί σε επιγραφή που χρονολογείται από τον 4ο αι. π.Χ.

Η ακμή των Λουτρών Υπάτης συνεχίστηκε και κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής περιόδου που γνώρισαν αρκετά μεγάλη άνθηση.
Τον 1ο αι. π.Χ., η περιοχή αποκτά φήμη για τις ικανότητες των μαγισσών Φαρμακίδων, με γνωστότερες την Αγλαονίκη και τη Μυκάλη. Οι μάγισσες με διαφορά φίλτρα που έφτιαχναν με βότανα από τις πλαγιές της Οίτης αλλά και τη χρήση των λουτρών «θεράπευαν» παθήσεις και παράλληλα «ξόρκιζαν το κακό».
Τη φήμη των μαγισσών άκουσε και ο Ρωμαίος ποιητής Λουκιανός στο έργο του «Λούκιος» (: όνος), όπου περιγράφεται πώς και ο ίδιος έπειτα από μια διασκεδαστική βραδιά γεμάτη κραιπάλη εξήλθε από το σπίτι κάποιας μάγισσας μεταμορφωμένος σε όνο.

Η μυθολογία μάλιστα αναφέρει ότι η βαθιά σχισμή, γνωστή ακόμη και σήμερα ως «Ανεμότρυπα», που χρησιμοποιούσαν οι μάγισσες για να παρασκευάζουν τα βότανα και να κάνουν τις τελετές τους, επικοινωνούσε υπόγεια με τα Λουτρά Υπάτης που βρίσκονταν μερικές εκατοντάδες μέτρα μακρύτερα. Αυτή την υπόγεια δίοδο χρησιμοποιούσαν η Αφροδίτη, οι νεράιδες και οι μάγισσες για να πηγαίνουν στα λουτρά και να διατηρούν την ομορφιά τους.
Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα και της βυζαντινής περιόδου δεν υπάρχει κάποια γνωστή γραπτή αναφορά σχετικά με την κατάσταση της ιαματικής πηγής των Λουτρών Υπάτης.

Από τον Μεσαίωνα στον Οθωνα
Ελάχιστες μαρτυρίες υπάρχουν και για την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όπου φαίνεται να λειτουργούν και να φέρουν την ονομασία Λουτρά Πατρατζίκ, που ήταν το όνομα της Υπάτης εκείνη την εποχή.
Οι πρώτες προσπάθειες ανάπλασης των Λουτρών Υπάτης στη νεότερη ιστορία ξεκινούν στις αρχές του 19ου αιώνα.
Με την απελευθέρωση από τους Τούρκους η κυβέρνηση του Καποδίστρια και ο βασιλιάς Οθωνας έδειξαν ενδιαφέρον για τις ιαματικές πηγές της Ελλάδας και άρχισε μια σειρά από μετρήσεις και αναλύσεις, με χαρακτηριστικότερες τις μελέτες του καθηγητή Ξαβιέρου Λάντερερ.
Ωστόσο, παρά το ενδιαφέρον και τις διάφορες αναλύσεις, ελάχιστες ήταν οι παρεμβάσεις σε επίπεδο υποδομών, με αποτέλεσμα να μη λείπουν ακόμη και οι πνιγμοί λουομένων στο σημείο όπου λίμναζαν νερά της πηγής, εξαιτίας του μεγάλου βάθους εκεί όπου ανέβλυζαν τα νερά και της έλλειψης οποιουδήποτε μέτρου προστασίας.

Διατάγματα και επενδύσεις
Μαζί με το ενδιαφέρον για την ανάλυση του νερού, άρχισε να αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1830 το ενδιαφέρον των ντόπιων να προχωρήσουν στην κατασκευή καταλυμάτων, προκειμένου να φιλοξενούν με το ανάλογο αντίτιμο τους επισκέπτες.
Η δυνατότητα για την κατασκευή καταλυμάτων δόθηκε με βασιλικό διάταγμα τον Ιούνιο του 1842, σύμφωνα με το οποίο δινόταν το δικαίωμα σε ενδιαφερόμενους εργολάβους να προχωρήσουν με δικές τους δαπάνες στην κατασκευή οικημάτων. Ωστόσο, οι διαμάχες ανάμεσα σε ιδιώτες, ιερές μονές, δήμους και το Δημόσιο σχετικά με την ιδιοκτησία των εκτάσεων δεν επέτρεψε ουσιαστικά την ανοικοδόμηση της περιοχής.
Ιδιαίτερα κατατοπιστικό σχετικά με την κατάσταση που επικρατούσε στα Λουτρά Υπάτης κατά την περίοδο του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού είναι το βιβλίο του Τρύφωνα Ε. Ευαγγελίδη με τίτλο «Τα αυτοφυή ιαματικά ύδατα της Υπάτης» (Βασιλική Τυπογραφία Ραφτάνη-Παπαγεωργίου, Αθήνα, 1905).

Αναφορικά μάλιστα με το βασιλικό διάταγμα του 1842 ο Τρύφωνας Ευαγγελίδης παραθέτει χαρακτηριστικά ότι η κάθε οικοδομή θα έπρεπε να ανεγερθεί εντός 18 μηνών και να στοιχίσει 32.000 δρχ.
Το αντίτιμο για κάθε λουτρό ορίστηκε στη 1,5 δραχμή, πλην αυτών που βρίσκονταν σε ένδεια και οι οποίοι θα λούζονταν στη γενική δεξαμενή, καθώς και των στρατιωτών και των ναυτών οι οποίοι πλήρωναν 40 λεπτά της δραχμής.
Η κατάσταση άρχισε να αλλάζει το 1861 όταν δημοσιεύτηκε ο νόμος περί μεταλλείων και ορυκτών, όπου ρυθμίζονταν θέματα που αφορούσαν και τις ιαματικές πηγές. Στο πλαίσιο αυτό, το κράτος προχώρησε στον καθαρισμό και τη στέγαση της δεξαμενής, τοποθετώντας παράλληλα ξύλινα στηρίγματα για την προστασία των λουομένων.
Σε σχετική βιβλιογραφία μάλιστα αναφέρεται ότι εκείνη την περίοδο έγινε και ο διαχωρισμός των λεπρών από τους υπόλοιπους λουομένους. Μέχρι τότε, ο κανονισμός λειτουργίας προέβλεπε ότι στην αρχή θα έμπαιναν για μία ώρα στα λουτρά οι γυναίκες, στη συνέχεια για μία ώρα οι άντρες και ύστερα οι λεπροί.
Κατασκευάστηκαν επίσης 20 παραπήγματα που λειτουργούσαν ως αποδυτήρια, ενώ παράλληλα έγινε δενδροφύτευση και καλλωπισμός της γύρω περιοχής, χωρίς όμως να σημειωθεί κάποια σημαντική αλλαγή στην εικόνα των λουτρών.

Η αρχή της ανόδου
Οι ανάγκες ωστόσο της τότε αναπτυσσόμενης αστικής τάξης της Ελλάδας για επέκταση των επιχειρηματικών της δραστηριοτήτων, αλλά και η θέλησή της να πλησιάσει τον τρόπο ζωής των Ευρωπαίων, δεν μπορούσαν να ικανοποιηθούν από τη δεδομένη κατάσταση.

Οι πρώτες ιδιωτικές παρεμβάσεις έγιναν το 1870 από τον τσιφλικά και πολιτικό Δημήτρη Χατζίσκο, ο όποιος λειτουργούσε στην περιοχή ως αντιπρόσωπος του επίσης τσιφλικά, ναύαρχου και μετέπειτα πρωθυπουργού, Ιωάννη Κωλέττη.
Παράλληλα, τις δεκαετίες που ακολούθησαν διεξήχθησαν μια σειρά από αναλύσεις και μελέτες, όπως αυτή του καθηγητή του Εθνικού Πανεπιστημίου Αναστάσιου Δαμβέργη που ολοκληρώθηκε το 1896 και την οποία δημοσιεύει ο Τρύφωνας Ευαγγελίδης στο βιβλίο του για τα αυτοφυή ιαματικά ύδατα της Υπάτης. Στο ίδιο βιβλίο επίσης δημοσιεύεται και στατιστική του γιατρού των Λουτρών Υπάτης, Α. Περτίνη, ο οποίος καταγράφει τη βελτίωση που παρουσίασαν οι λουόμενοι το έτος 1903, ανά πάθηση.

Η εκμίσθωση σε επενδυτή
Λουτρά Υπάτης
Με τις συνθήκες να έχουν ωριμάσει, την ανάπτυξη της ακτοπλοΐας και του σιδηρόδρομου να κάνει ευκολότερη την πρόσβαση στην Υπάτη από τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα, αλλά και τη δημοσίευση του διατάγματος του βασιλιά Γεωργίου Α’ τον Ιανουάριο του 1890 με το οποίο εγκρινόταν το διάγραμμα των Λουτρών Υπάτης, άνοιξε ουσιαστικά ο δρόμος για την οικοδόμηση και την ανάπλαση της περιοχής.

Τον ρόλο αυτό ανέλαβε ο βιομήχανος και βουλευτής Φθιώτιδας Κωνσταντίνος Αγαθοκλής, ο οποίος εκμίσθωσε τα Λουτρά Υπάτης και προχώρησε στην κατασκευή ξενοδοχείων, υδροθεραπευτηρίου, στην εισαγωγή μεθόδων που ακολουθούνταν σε λουτρά ιαματικών πηγών στο εξωτερικό αλλά και στην αναμόρφωση της ευρύτερης περιοχής.

Η εμπλοκή του Κωνσταντίνου Αγαθοκλή και η αύξηση του ανταγωνισμού ανάγκασαν και όλους όσοι είχαν δραστηριοποιηθεί το προηγούμενο διάστημα να προχωρήσουν σε ανακαίνιση των εγκαταστάσεών τους, ενώ αρκετά χρήματα δαπανήθηκαν για υποδομές, όπως αυτές της συγκοινωνιακής σύνδεσης, και από την πλευρά του Δημοσίου.

Η αλλαγή της εικόνας των Λουτρών Υπάτης αλλά και οι πολιτικές διασυνδέσεις του Κωνσταντίνου Αγαθοκλή συνέβαλαν στο να επισκεφτεί τα λουτρά το 1905 και το βασιλικό ζεύγος.

Ποιος ήταν ο Κ. Αγαθοκλής
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε στο προσωπικό του ιστολόγιο «Αμφικτύων», ο καθηγητής και ιστορικός ερευνητής Κωνσταντίνος Αθ. Μπαλωμένος, η οικογένεια του Κωνσταντίνου Αγαθοκλή, που καταγόταν από το Αργος, βρέθηκε στη Στυλίδα Φθιώτιδας στα μέσα της δεκαετίας του 1860.

Το λιμάνι της Στυλίδας ως προορισμός δεν επιλέχτηκε τυχαία. Εκεί και σε έκταση που αγοράστηκε, χτίστηκε το πρώτο ατμοκίνητο εργοστάσιο που λειτουργούσε με κάρβουνο, το οποίο ουσιαστικά αποτελούσε ένα συγκρότημα αλευρόμυλων, ζυμωτηρίων και φούρνων για την παρασκευή και το ψήσιμο ψωμιού, το οποίο μέσα από σχετική σύμβαση διετίθετο στους χιλιάδες στρατιώτες που φυλούσαν τα σύνορα, τα οποία εκείνη την περίοδο ήταν στην οροσειρά της Οθρυος.

Τις οικογενειακές επιχειρήσεις επέκτεινε τις επόμενες δεκαετίες ο Κωνσταντίνος Αγαθοκλής, ο οποίος μαζί με άλλα μέλη της οικογένειας είχε εμπλοκή με την πολιτική αλλά και τις έντονες διαμάχες που υπήρχαν εκείνο το διάστημα, ανάμεσα τόσο στις διαφορετικές πολιτικές δυνάμεις όσο και στα αντίπαλα επιχειρηματικά συμφέροντα.

πηγή του άρθρου:www.efsyn.gr

galatsinews.gr

Προηγούμενο Άρθρο

Ο γλυκαιμικός δείκτης του μελιού και της ζάχαρης,τι είναι και τι αφορά

Επόμενο Άρθρο

Υπερ-εργασία,τι συμβαίνει όταν εργαζόμαστε χωρίς διακοπή

Δείτε επίσης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.